( 1 ) كتاب عقل و جهل 1 / 1 . خبر داد ما را ابوجعفر محمد بن يعقوب و گفت : حديث كردند مرا چند نفر از اصحاب ما كه از ايشان است محمد بن يحيى عطّار ، از احمد بن محمد ، از حسن بن محبوب ، از علاء بن رزين ، از محمد بن مسلم ، از امام محمد باقر عليه السلام كه فرمود كه : « چون خدا عقل را آفريد ، با او سخن نمود ( يا از او خواست كه سخن گويد ) ، بعد از آن فرمود كه : رو بياور ( يعنى : متوجه شو به سوى آنچه رو به آن توان آورد ؛ چون طاعت‌ها و مقامات عاليه و درجات رفيعه . بنابر قولى ) . عقل قبول كرد و رو آورد . بعد از آن فرمود كه : پشت كن ( يعنى : رو بگردان از آنچه رو به آن نبايد آورد ؛ چون معصيت‌ها و مقامات پست و درجات خسيسه . چنان كه بعضى گفته‌اند ) . آن را نيز قبول نمود و پشت گردانيد . پس خداى تعالى فرمود : به عزّت ( يا غلبه خويش بر همهء ممكنات ) ، و بزرگواريى كه دارم ، سوگند ياد مىنمايم كه هيچ آفريده را نيافريدم كه دوست‌تر باشد به سوى من از تو ، و تو را تمام نگردانيدم مگر در آن كس كه او را دوست مىدارم . بدان و آگاه باش ، كه من تو را امر مىكنم به نيكىها و تو را نهى مىنمايم از بدىها ، و تو را عقاب مىكنم از نافرمانىها و تو را ثواب مىدهم بر فرمان‌بردارىها » ( يعنى با غير تو چنين نخواهم كرد . و غرض ، مبالغه است در اشتراط تكليف به آن ) . 2 / 2 . على بن محمد ، از سهل بن زياد ، از عمرو بن عثمان ، از مفضّل بن صالح ، از سعد بن طَريف ، از اصبغ بن نُباته ، از على عليه السلام روايت نموده است كه آن حضرت فرمود : « جبرئيل عليه السلام بر آدم فرود آمد و فرمود كه : اى آدم ، به درستى كه من مأمور شده‌ام كه تو را بر اين بدارم كه يكى از سه چيز را برگزينى ، پس آن را برگزين و دو تا را واگذار . حضرت آدم عليه السلام فرمود : اى جبرئيل ، آن سه چيز كدام است ؟ گفت كه : عقل و حيا و دين . آدم عليه السلام فرمود كه : من عقل را برگزيدم . جبرئيل به حيا و دين فرمود كه : باز گرديد و او را واگذاريد . گفتند كه : اى جبرئيل ،